Strona 3 z 3

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 02 kwie 2026, 09:51
autor: West_End
Kiedyś, lata temu kolega zrobił mi taki filtr i jeżeli chodzi o czyszczenie powietrza w rekuperacji z oparów unoszących się głównie zimą nad osiedlem domków działa super. Nie wiem jak skutecznym byłby względem środków bojowych bo chodzi mi o czas i stopień filtracji. Osobiście nie ufam samoróbkom , nie przechodzą testów i badań… zestaw masek pewniejszy

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: śr 08 kwie 2026, 22:56
autor: Arcyszczur
Wygląda na trójstopniowy G4/G7/HEPA lub coś podobnego. One powinny być opisane. Być może jeden z nich to filtr węglowy. Nie widać.
Ja swój do piwnicy zrobiłem podobnie. Tylko wkręciłem tam filtr węglowy pomiędzy G4 i G7. Skrzynka tej samej pojemności i wielkości.

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: śr 08 kwie 2026, 22:59
autor: Arcyszczur
A teraz to co znalazłem lat temu kilka na jakimś forum (chyba elektroda). Było tak dobre, że zapisałem do póżniejszych przemyśleń i zacytuję w oryginale. Autor podpisywał się niestety nickiem jak my wszyscy.

"Filtry
1. Co w powietrzu lata i jaki ma rozmiar
Deszcz 500µm do 10000 µm (1000 µm = 1mm)
Mżawka 200 µm do 500 µm
Mgła 50 µm do 200 µm
Chmury 2 µm do 50 µm
Smog 0,002 µm do 2 µm
Dym z palonego oleju 0,03 µm do 1 µm
Pyły lotne 1 µm do 200 µm
Pyły 1 µm do 100 µm
Dym z papierosów 0,01 µm do 1 µm
Pył metalurgiczny 0,001 µm do 100 µm
Sadza 0,01 µm do 0,3 µm
Pył cementowy 2 µm do 100 µm
Zarodniki roślin 10 µm do 30 µm
Pyłek kwiatowy 10 µm do 100 µm
Pigment 0,1 µm do 5 µm
Cząsteczki gazu 0 do 0,005 µm
Ciężki pył przemysłowy 100 µm w góre
Wirusy 0,005 µm do 0,1 µm
Bakterie 0,3 µm do 10 µm
Włosy 30 µm do 200 µm
Cząstki szkodliwe dla płuc do 5 µm


2. Czym to zobaczymy
Gołym okiem do 10 µm
Mikroskop 0,5 µm do 100 µm
Ultramikroskop 0,005 µm do 0,5 µm
Mikroskop elektronowy 0,001 µm do 10 µm

3. Czym to złapiemy
Filtry węglowe 0 do 0,005 µm
Filtry absolutne 0,001 µm do 10 µm
Elektrofiltry 0,01 µm do 100 µm
Filtry dokładne 0,03 µm do 100 µm
Filtry wstępne 3 µm w górę
Filtry wodne 0,5 µm do 100 µm
Cyklony 5 µm w górę

4. Dodatek
Filtry wg norm „dinowskich” DIN
Wstępne: EU-1 do EU-4
Dokładne: EU-5 do EU-9
Absolutne EU-10 do EU-17

Odnośnie klas filtracji to jest co nieco na Wikipedii, ale moim zdaniem jest tam parę błędów i nieścisłości, więc podchodziłbym do tego ostrożnie

5. Ciekawostka bez komentarza i interpretacji znaleziona w mądrych książkach

Promienie X 0 do 0,01µm
ultrafiolet 0,01µm do 0,3µm
światło widzialne 0,3µm do 1µm
światło podczerwone 1µm do 1000µm

6. Przykładowa skuteczność filtracji
Skuteczność dla cząsteczek 0,35 µm do 0,45 µm
EU-3 2%-4%
EU-5 6%-12%
EU-6 16%-20%
EU-7 60%-65%
EU-8 80%-85%

Skuteczność dla cząsteczek 0,75 µm do 1 µm
EU-3 5%-8%
EU-5 10%-15%
EU-6 35%-40%
EU-7 80%-85%
EU-8 90%-95%

Skuteczność dla cząsteczek 2 µm do 3 µm
EU-3 38%-42%
EU-5 60%-65%
EU-6 80%-85%
EU-7 95%-98%
EU-8 97%-99%

A co do wymiarów.
Standard:
filtry wstępne, dokładne. Montowane w specjalnych ramach montażowych.
Wymiar ram montażowych:
610 x 610
305 x 610
305 x 305
i filtry pod te ramy:
592 x 592
287 x 592
287 x 287

Filtry HEPA zazwyczaj występują w wymiarach ram montażowych:
610 x 610
305 x 610
305 x 305

A teraz o filtrze do schronu przydomowego:

1. Filtracja w małym bounglerowym schronie (zwanym dalej schronem) nie może być definiowana i opierana na m3/h wentylacji czy w m2 powierzchni schronu. Powinna być liczona w osobach (ludziach). Bo nie chodzi o zapewnienie komfortu pracy zgodnego z BHP a niezbędnego minimum koniecznego do przeżycia.
2. Pierwsza zasada wentylacji mówi, że ile powietrza wlata tyle wylata. Czyli zajmujemy się tylko nadmuchem a zbędne powietrze usunie się samo.
3. Jeżeli dostarczone powietrze ma być maksymalnie czyste przez maksymalnie długi okres to trzeba zminimalizować prędkość tego powietrza.
Opierając się na powyższych trzech punktach doszedłem do wniosku, że:

1. Potrzebujemy jeden punkt wlotu powietrza i jeden punkt wylotu.
2. Od strony wlotu (najlepiej już wewnątrz schronu) montujemy wentylator i zespół filtrów (o tym za chwilę).
3. Na wylocie montujemy zawór zwrotny.

Punkt pierwszy - każdy we własnym zakresie.

Punkt dwa. Jaki wentylator?
Cytat:
"Częstość oddychania u ludzi zdrowych wynosi 16-18 razy na 1 minutę u dorosłych, 20-30 razy u dzieci, 30-35 u noworodka. Ilość powietrza, jaką wprowadzamy do płuc w czasie jednego wdechu, nazywamy objętością oddechową - wynosi ona 5-10 ml/kg masy ciała w spoczynku.
Całkowitą ilość powietrza, jaką możemy wprowadzić do płuc w czasie najgłębszego oddechu, nazywamy pojemnością życiową - najmniejsza, jeszcze prawidłowa, wynosi 15 ml/kg masy ciała. Ilość powietrza, jaką człowiek zużywa do oddychania w czasie jednej minuty, a więc częstość oddechów pomnożoną przez objętość oddechową, nazywamy wentylacją minutową (norma 6-8 litrów)."
http://portalwiedzy.onet.pl/70487,,,,odd...haslo.html

Czyli przyjmujemy w zaokrągleniu, że 1 człowiek = 10 litrów/min= 600l/h= 0,6 m3 powietrza na godzinę.
Zakładamy rodzinę 5 osób. 0,6*5= 3 m3/h
Czyli najmniejszy dostępny na rynku wentylatorek za najmniejsze z możliwych pieniądze.
http://allegro.pl/listing/listing.php?or...2azienkowy

Efekt: marny wentylator o niskim poborze mocy, wydajności 100m3/h i sprężu praktycznie znikomym. Ale my potrzebujemy tylko 3 m3/h

I teraz filtry.
Mamy zamontowany wentylator 100m3/h. Jeżeli mamy zamontować na nim filtry i ten marny łazienkowy wentylator ma dać radę przecisnąć przez nie (te filtry) powietrze to muszą mieć baaaardzo dużą powierzchnię aby spadek ciśnienia na nich był jak najmniejszy.
Stosując odpowiednie wzory, przeliczenia i zaglądanie do mądrych książek powinno wystarczyć:
1. Filtr wstępny - 10m2
2. 2. Filtr dokładny - 18m2
3. 3. Filtr Hepa (bardzo dokładny) - 10-18 m2
4. 4. Węgiel aktywny: 30 kg rozłożone na ok 3m2
I to wszystko nie powinno być w większej skrzynce niż: 600 x 600 i dł. 1200 [mm]. Szacunkowa cena takiego ustrojstwa nie powinna przekroczyć 3000,00 zł. Cena oczywiście licząc po kosztach jakby ktoś chciał sam coś takiego wykombinować a nie kupić.

Oczywiście mając więcej kasy można zamontować wentylator o większym sprężu co pozwoli na zmniejszenie powierzchni filtracyjnej wszystkich 4 mediów filtracyjnych kosztem ich grubości, co sprawi, że prędkość powietrza na nich wzrośnie tak jak i spadek ciśnienia, ale za to zdecydowanie spadnie wymiar całego zestawu filtracyjnego.

W założeniach przyjąłem zastosowanie zwykłego węgla aktywnego zdolnego wyłapać związki organiczne o temperaturze wrzenia powyżej 90 stopni C. Montując lepszy (czytaj mocniejszy) wentylator można się pokusić o zrobienie dodatkowego złoża z węgla impregnowanego na inne związki np. amoniak, siarkowodór itp itd

Punkt 3
Mamy zamontowany zawór zwrotny po to aby w pomieszczeniu było lekkie nadciśnienie. Żeby powietrze każdą możliwą dziurą, szczeliną, nieszczelnością w naszym schronie chciało wyjść a nie mogło wejść. Wejść to ono ma tylko jedną drogą. Przez filtry.

No i tyle. To oczywiście wszystko tylko teoria, ale postaram się w najbliższym czasie taki zespół filtracyjny stworzyć i wraz z wynikami pomiarów przepływu powietrza i spadków ciśnień zaprezentować Wam wszystkim.
Zrobiłem dokładną analizę i szczegółową wycenę takie zestawu filtracyjnego.
Policzyłem to tak jak bym robił dla siebie a nie do sprzedaży.
Zastosuje tam dwa rodzaje węgla aktywnego.
Pierwszy to zwykły węgiel aktywny do wyłapywania większości związków organicznych.
Drugi rodzaj to węgiel impregnowany na związki które się nie złapią na zwykłym węglu.
Tutaj prośba do Was. Jak myślicie co powinniśmy ze związków chemicznych wyłapać na filtrach? Jak obstawiacie jakie związki będą latały w powietrzu?

To co jest w zestawie:
Filtr wstępny G3 - 5m2
Cena: 70 zł
Filtr dokładny F6 - 18m2
Cena: 250 zł
Filtr dokładny F9 - 18m2
Cena: 320 zł
Filtr absolutny H-13 - 17m2
Cena: 400 zł
Węgiel aktywny zwykły - 60 litrów - ok 30 kg w rozwiniętej powierzchni 1,98 m2. Uzyskując czas kontaktu 2s
Cena: 300 zł
Węgiel aktywny impregnowany - 90 litrów - ok 70 kg w rozwiniętej powierzchni 2,97 m2. Uzyskując czas kontaktu 3s
Cena: 2000 zł
Wentylator o wydajności 0,05m/s i sprężu dla tego przepływu ok 100Pa
Cena: 450 zł
Obudowa, części metalowe, blacha, uszczelniacze, nity, śruby itp:
2800 zł

Całkowity koszt zestawu filtrującego do schronu o wydajności minimum 10m3/h wyniesie netto: 6590 zł
Można zwiększyć przepływ powietrza do 100m3/h zmieniając wentylator bez pogorszenia zakładanych skuteczności filtracyjnych.

to jest cena po kosztach.
Więc po dokładnych wyliczeniach nieco Smile wyższa niż zakładałem.
Oczywiście można zmniejszyć ją eliminując np. węgiel impregnowany lub filtr H-13 ale jeżeli ma być zrobione porządnie to nie będzie tanio Tongue

Ten zestaw to skrzynia 610 x 610 [mm] i długa na 2000 mm + przyłącze z jednej strony do podpięcia rury z powietrzem zewnętrznym. Wylot powietrza jest swobodny do schronu.

Moim zdaniem i w oparciu o moje dotychczasowe 14 letnie doświadczenie w zabawie z filtrami takie coś powinno skutecznie nas zabezpieczyć w schronie przez minimum 2 tygodni"

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 09 kwie 2026, 01:31
autor: West_End
To tekst z Bouglera a autor Antoś jest tu chyba.., to on zrobił ten mój filtr.

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 09 kwie 2026, 09:33
autor: BoldFold
Tak to tekst z bounglera, ja tu tylko dodam; szybkość przepływu i ciśnienie są wartościami które mają wpływ na siebie i można je modyfikować. Kolejna sprawa projekt powinien mieć wyższą wartość niż zakładana użytkowa (coś jak winda, lub ciśnienie w zbiorniku)

Do ustalania i regulacji w przepływie powietrza mamy;
Reduktory ciśnienia, Dławiki przepływu, Zawory proporcjonalne, Falowniki - zmiana prędkości obrotowej i inne.

Oczywiście najlepszy i najprostszy jest wentylator ( lub dwa zdublowane, lub zapasowy do szybkiej wymiany) ze zmienną wydajnością przepływu i dopasowane do tego filtry. Większa wydajność lub większe zanieczyszczenie, również wilgotność będzie skutkować szybszym zużyciem filtrów. Dlatego ja bym optował za dwoma rodzajami wentylacji; bez filtrów - do zamknięcia w razie zagrożenia i systemem filtracyjnym jak wyżej w sytuacji zagrożenia. Nie zapominajmy również o maskach ochrony indywidualnej w razie gdyby system padł, lub nastąpiło rozszczelnienie, etc. Są również niedrogie testery do pomiaru jakości powietrza, a raczej do stężenia co2 w pomieszczeniach.

Różnica zaś między ciśnieniem a przepływem jest następująca;
Ciśnienie odpowiada za siłę, czyli o ile dobrze pamiętam jest to moment obrotowy, przepływ zaś jest szybkością, czyli fizycznie to będzie prędkość

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 09 kwie 2026, 19:44
autor: Arcyszczur
Podziękowania więc dla Antosia! Bo temat wyłożył bardzo użytecznie. Swój filtr do tymczasowej piwnicy zbudowałem "na szybko" korzystając z jego wskazówek. Na szczęście nie musiał zostać przetestowany w warunkach skażeń, ale gdy ruskie okopywały się w Czerwonym Lesie i ostrzeliwały artylerią Czarnobyl - było blisko.

Docelowy filtr dla mojego schronu planuję zrobić dokładnie wg, przepisu Antosia, chyba, że do tego czasu znajdę coś przemysłowego w rozsądnych pieniądzach. Na razie - nie znalazłem.

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 09 kwie 2026, 20:36
autor: Maślak13
Taka uwaga z moich obserwacji i jakiegoś doświadczenia. W układach wentylacyjnych w których przepływ jest dławiony przez filtry i długie kanały z zakrętami bo zakręty to elementy zwiększające opór przepływu stosujemy wentylatory promieniowe nie osiowe.

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 09 kwie 2026, 21:12
autor: Arcyszczur
Słusznie i taki mam piękny ręczny z demobilu. Rozebrałem i zrobiłem mu też renowację.

Ale: do schronu przydomowego nie potrzebujecie długich kanałów. Moje instalacje do tej pory nie przekraczały długości 2m. Za to problemem jest prąd. Ile go możemy schować i na jak długo? Stąd mały wentylator i małe opory. Albo - zastąpić ręcznym i niech ktoś kręci.

Podwójny system - zwykłej wentylacji z filtrem G4 oraz wentylacji bojowej jest koniecznością. Po prostu bojowy się zapcha jeśli będziemy nim robić codzienne wietrzenie nory.

Re: Schron - wyposażenie, plany, instrukcje

: czw 09 kwie 2026, 21:18
autor: Arcyszczur
seal pisze: pt 27 mar 2026, 16:15 Jeszcze warto sie zastanowic - przed szczelnym zamknieciem, jako ochrona przed termobarykami (wysysajacymi powietrze)
Ten temat rozgryzałem również i mam pewne rozwiązania, chociaż nie jestem jeszcze z nich do końca zadowolony.
Na wlocie powietrza do schronu mam typowy zawór przeciwwybuchowy AZP-100 z demobilu WP, z zapasów do wyposażania budowanych bunkrów. Takie zawory można gdzieniegdzie znaleźć na budynkach. Ma to klapę, której stan otwarcia jest utrzymywany lekką sprężyną, a jak idzie gwałtowny podmuch to ją dociska i zamyka przepływ. Zawór jest w przedsionku. Powietrze do przedsionka wchodzi przez szczelinę zabezpieczoną stalową klapą od wewnątrz. W razie "wysysania" powietrza - klapa zamknie szczelinę dociskając się do silikonowej uszczelki.

Problemem jest dla mnie wywiew. Tu mam klapę wywiewną WKS-150. I teraz dałbym dwie takie klapy przeciwbieżnie jadna za drugą. Wtedy można by na obu regulować nadciśnienie i podcisnienie jakie otwiera i zamyka przepływ. Klapę WKS-150 opisywałem wcześniej w tym wątku - ze zdjęciami.

Obecnie stosuje się zawory optoelektroniczne - "patrzące" na błysk i zamykające żaluzje elektromagnetycznie zanim fala uderzeniowa dotrze do wlotu powietrza. Opracowane na WAT, koszt - ostatni jaki widziałem ok. 3k zł za zawór.